Sahar is 16 jaar oud. Ze heeft een zus van 17 en 2 broers van 13 en 8 jaar oud. Haar vader werkt sinds 5 jaar in Iran in de bouw. Vorig jaar kwam hij voor een maand terug naar Afghanistan voor het huwelijk van Simin, de zus van Sahar.
De moeder van Sahar is de gezinsverantwoordelijke. Haar vader zag zich verplicht in Iran te gaan werken omdat hij in Afghanistan geen werk kon vinden. Hij is de enige kostwinner van het gezin. Haar zus Simin moest vorig jaar op jonge leeftijd trouwen. Zijzelf heeft ook huwelijksaanzoeken gehad maar gelukkig heeft haar moeder die kunnen weigeren. Sahar zat in groep 8 op school toen de Taliban de macht overnamen. Ze wilde rechten en politieke wetenschappen studeren aan de universiteit. Ze droomde ervan om in de politiek te gaan en beleidsmaker te worden.
Hoe is het leven voor vrouwen in Afghanistan vandaag?
“Toen de Taliban aan de macht kwamen werden alle vrouwen gedoemd tot huisvrouw. We worden beschouwd als tweederangsburgers van ons eigen land. Er is een duidelijke genderapartheid. We worden genegeerd en uit de samenleving gebannen, enkel op basis van ons geslacht. De Taliban denken en geloven dat meisjes worden geboren om huishoudelijk werk te doen, te trouwen en dan kinderen te baren. De Taliban zijn ongeschoolde mensen en jarenlang hebben ze in de bergen tegen de regering gevochten waarbij ze vele onschuldige mannen, vrouwen en kinderen hebben gedood. Ze zijn niet menselijk, ze kennen alleen geweld. Meer kunnen we niet van ze verwachten.”
Zal de houding van de Taliban tegenover meisjes veranderen, denk je?
“Ik hoop uiteraard van wel. Maar ondanks dat ze verkondigden dat ze aan het curriculum van de schoolmeisjes werken, ben ik niet erg optimistisch. Onlangs zei de woordvoerder van het ministerie van Onderwijs dat ze de wetenschapsvakken uit het curriculum hebben gehaald en meer islamitische vakken hebben toegevoegd. Dus wat is de meerwaarde om naar school te gaan als er enkel islamitische vakken zijn? Hoe kunnen we hoopvol zijn dat we de kans te krijgen om in de toekomst te kunnen werken? Met welke vaardigheden en kennis zal dat moeten? Het openen van scholen met dit curriculum zal niet nuttig zijn voor meisjes. Ik denk dat ze alleen maar willen aantonen dat ze de schooldeuren hebben geopend voor de meisjes om erkenning te krijgen, maar in feite kan je het met deze vakken geen school meer noemen. Het is een moskee waaruit ze meer Talib zullen voortbrengen.”
Heb je schrik voor hen? Is er een bepaalde ervaring dat je met ons zou willen delen?
“Ja, ik ben bang voor hen. Ze hebben al veel meisjes gearresteerd en in de gevangenis opgesloten en niemand weet wat er met hen is gebeurd. Veel meisjes zijn vermoord en niemand durft hier vragen over te stellen of dit aankaarten. Ze doen wat ze willen. Nog maar een week geleden hebben ze een meisje en een jongen doodgestoken in Pole Khomri. De waarheid komt niet naar buiten. Niemand weet wat er precies gebeurd is.
Op Nieuwjaar in maart van dit jaar zouden we naar het Babur-park gaan. Omdat mijn vader niet in Afghanistan is, was het enkel met mijn moeder en mijn zus. Ik was zo opgetogen om eindelijk nog eens buitenshuis iets te doen met het gezin. We hadden thuis een heerlijke picknick gemaakt en waren van plan om de hele dag in het park te door te brengen. Maar toen we bij de ingang aankwamen, werd de toegang ons geweigerd door de Taliban. Ze vroegen mijn moeder waar haar man was. Want vrouwen mogen de tuin niet in zonder hun echtgenoot. Ze noemden mijn vader een laffe man die ons alleen naar buiten had laat gaan. Mijn moeder zei dat hij niet in Afghanistan was, dat ze een oude vrouw is, dat we allemaal een hejab aanhebben, dat we niets verkeerd zouden doen. Toen richtte een van de Taliban zijn pistool op mijn moeder en zei: “Maak dat je wegkomt! Als jullie blijven en nog één woord zeggen, sluit ik jullie allemaal op in de gevangenis voor jullie schaamteloze gedrag.” We waren zo bang en zijn onmiddellijk vertrokken. Dat was de eerste en meteen ook de laatste keer dat we buitenshuis gingen in de afgelopen twee jaar.”
Ben je gelukkig op school nu? Welk effect hebben de lessen op jou?
“Uiteraard ben ik blij. Maar voordat ik naar deze school kon komen, was ik heel erg verdrietig. Mijn familie wou niet dat ik naar de les zou gaan, ze waren bang voor de Taliban. Ze zeiden dat het niet veilig is voor meisjes om naar buiten te gaan en te studeren. Ik was heel erg teleurgesteld en enorm verdrietig. Ik huilde dag in dag uit. Totdat Fatima me belde, een vriendin van mij die nu ook mijn klasgenoot is, en vroeg: “Sahar, wil je meedoen aan deze lessen? Ben je geselecteerd?” Ik vertelde haar dat ik heel graag wou komen maar dat mijn familie erg bang was en me niet naar buiten durfde laten gaan. Toen stelde Fatima voor dat ze de directeur van de school zou vragen om met mijn moeder te praten.
Dus mevrouw Roya heeft mijn moeder gebeld en haar verzekerd dat ze goed voor de meisjes zorgen en dat ons niets zal overkomen. Ze is erg aardig en zorgzaam. De eerste dagen kwam mijn moeder met mij mee naar school, maar toen ze de andere meisjes zag, zag ze dat het veilig was en nu ga ik alleen en hebben we het erg naar onze zin. Ik ben niet meer verdrietig. Als ik op school zit, vergeet ik alle ontberingen en teleurstellingen, ik krijg energie en moed als ik de andere meisjes zie. Iedereen is zo blij en geniet ervan om in de klassen te zijn, te studeren, onderzoek te doen, hun bevindingen te presenteren en deel te nemen aan verschillende evenementen die door de school worden georganiseerd. De schoolprogramma’s zijn niet saai. We hebben verschillende activiteiten. We leren veel bij en bouwen vertrouwen op. Onze leraren zijn ook erg aardig. Ik ben Mothers for Peace zo dankbaar en ik weet niet hoe ik mijn gevoelens moet uitdrukken. Ik kan zeggen dat jullie me geluk hebben gegeven, dat jullie mijn dagen doen stralen, dat jullie ervoor hebben gezorgd dat ik weer hoop kreeg, dat we urenlang onze onderdrukking vergeten wanneer we op school zijn.”
Is er nog iets wat je wil delen? Een bericht voor de vrouwen aan de andere kant van de wereld?
“Ik verzoek de wereld nederig om ons niet te vergeten: de meisjes in Afghanistan werken hard. Wij waarderen uw steun en zullen u niet ontgoochelen. Wees met ons, reik ons de hand en sta naast ons, verhef uw stem en pleit voor ons. Laat de Taliban de gender-apartheid in Afghanistan niet normaliseren.”